Dit is deel 5 van mijn Scriptie “De worsteling met Boulimia Nervosa en de verschillende behandelwijzen – De reis naar Balans in je leven” waarin je kunt lezen over de worsteling met Boulimia Nervosa en de verschillende behandelwijzen. In dit deel krijg je uitleg over Ervaringsgerichte Psychosociale Therapie en wat dit betekent voor de behandeling van Boulimia Nervosa.  Val je er middenin? Dan kun je teruggaan naar de inhoudsopgave en of onderaan de pagina klikken naar het vorige deel.


Autonomie en verbondenheid

Binnen de Ervaringsgerichte Psychosociale Therapie gaat men uit van twee fundamentele behoeften. De behoefte en diepe wens tot zelfvervulling, tot autonomie en een diepe wens en een grote behoefte aan verbondenheid.
Om te weten wie we zijn, moeten we eerst ervaren wie we zijn en dat kunnen we alleen in relatie tot anderen.
Echter waar wij behoefte aan hebben, komt niet altijd overeen met wat anderen van ons verwachten of wat wij van onszelf verwachten. Dit kan tot een (innerlijk) conflict leiden, waarbij de vraag is, hoe je nog zorg kunt dragen voor jezelf, zonder de ander tekort te doen en zorg dragen voor de ander, zonder jezelf geweld aan te doen. Aan bijna alle psychosociale en persoonlijke problemen ligt dit dilemma ten grondslag.
Als je kijkt naar Boulimia Nervosa patiënten zijn dit vaak hoger opgeleide jongvolwassenen die komen uit een gezin waar zorgen voor de ander en hoge eisen stellen aan zichzelf en anderen ‘normaal’ is. (Perfectionisme) Dit kan betekenen dat het stuk autonomie en verbondenheid in een conflict komt en uit balans raakt.
Als de nadruk ligt op de zorg voor anderen, is de autonomie minder goed ontwikkeld. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat ze niet zo goed voor zichzelf weten op te komen, te weinig stilstaan bij hun eigen behoeften, zichzelf wegcijferen en daardoor uit balans raken.
In het onderzoek van Orlinsky, Howard en Hill (1970) stellen de onderzoekers dat de adolescente cliënten hoofdzakelijk in therapie komen vanuit de behoefte die samenhangen met hun (adolescente) levensfase: het vinden van een eigen identiteit en van intimiteit. In het explorerend onderzoek van Lietaer, Dierick en Nierinck ( 1985) komen de auteurs tot de conclusie dat het vinden van het evenwicht tussen zelfstandigheid en verbondenheid een kernprobleem is bij volwassenen. (Bouwkamp en Bouwkamp, 2012, pag. 19)
Als therapeut is het belangrijk en noodzakelijk dat de autonomie en verbondenheid in evenwicht is. Dit omdat je een ‘voorbeeld’ functie bent voor de cliënt. Bij de cliënt is dit uit evenwicht en het is de bedoeling dat je dit met elkaar weer in evenwicht tracht te krijgen. De zorg voor de cliënt integreert de therapeut met de zorg voor zichzelf.
De therapeut zal je stilzetten, zijn eigen ervaringen, gevoelens die hij bij je oploopt delen, waardoor er inzichten in het gedrag en gevoelens van de cliënt naar boven kunnen komen.

Autonomie en verbondenheid bij Boulimia Nervosa

Tijdens de opvoeding van een Boulimia Nervosa patiënt is vaak weinig aandacht geschonken aan de individuele wensen, gevoelens, ideeën en behoeften. (Zelfzorg) In de opvoeding krijg je mee dat het belangrijk is je op de ander te richten. Zorg voor de ander: betrokkenheid en verbondenheid ten opzichte van de persoon van de ander of ten aanzien van iets in de omgeving, in de wens iets voor de ander te betekenen en om in harmonie te zijn. Hiermee ontwikkelt de patiënt weinig ideeën over wat zij zelf wil en wie ze zelf wil zijn.
Vaak zijn Boulimia Nervosa patiënten lieve en gehoorzame modelkinderen. Het evenwicht tussen zelfzorg en de zorg voor de ander is uit balans.
Vaak komen de Boulimia Nervosa patiënten uit een gezin wat moeilijk kan praten over slechte ervaringen in hun eigen leven. Conflicten worden niet uitgesproken en het enige wat ze kunnen voelen is duidelijk dat ze in een gespannen situatie leven. De meeste eetstoornis patiënten ervaren een van de ouders of beiden als emotioneel gesloten of neerslachtig.
Boulimia Nervosa patiënten zijn vaak mensen die hun eigen behoeften opofferen ten behoeve van de ander, weten vaak niet goed hoe ze voor zichzelf moeten zorgen. De (onuitgesproken) verwachting dat de ander op grond van hun offer voor hen gaat zorgen, komt meestal niet uit. Daardoor kunnen ze teleurgesteld en gefrustreerd raken. In relaties voelen ze zich vaak onvoldaan en machteloos.
Ze stellen zich afhankelijk van de ander op en voegen zich naar zijn of haar wensen, in de hoop daarvoor gewaardeerd te worden. Ze durven moeilijk nee te zeggen, passen zich aan en durven niet met hun eigen behoeften naar voren te komen, uit angst dat de ander hen dan niet meer moet.
Er zit vaak een negatief zelfbeeld achter en ze leven op een manier alsof ze geen recht hebben op een eigen leven en geen recht hebben op eigen meningen, gevoelens en verlangens. Ze denken eerst aan de ander en dan pas aan zichzelf, als ze dat al doen. Het is dan ook belangrijk als therapeut dat je ‘tijdelijk’ een ‘goede’ ouder wordt voor de cliënt. In het geval van Boulimia Nervosa is het belangrijk dat je als therapeut je kwetsbaarheid kunt laten zien. Dit omdat de Boulimia Nervosa cliënten dit vaak als niet toegestane deel hebben. (Zie uitleg volgend hoofdstuk) Persoonlijk reageert op wat je ervaart, ziet, voelt, denkt waardoor de cliënt een andere ervaring opdoet dan wat zij uit het verleden gewend is. Tevens goed om in de gaten te houden dat de cliënt geen ‘wenselijke’ antwoorden geeft en/of tracht ‘de perfecte’ cliënt te zijn. Voornamelijk omdat ze gewend zijn zich aan te passen en vooral niet ‘lastig’ willen zijn. Het is voor Boulimia Nervosa cliënten wenselijk dat je ze uitdaagt om hun grenzen aan te geven, stil te zetten bij hun pijn, waar ze voor weg willen lopen/ rennen en daar aandacht aan te geven. En een ‘liefdevolle’ ouder voor ze te zijn waarbij de cliënt kan ervaren dat ze onvoorwaardelijk geaccepteerd worden van wie ze zijn.

Toegestane en niet toegestane delen.

In de opvoeding zijn er ‘normen’, ‘waarden’ en reactiepatronen die je als kind mee krijgt. Toegestane delen zijn die delen uit je opvoeding die als belangrijk, toegestaan worden gezien. Zoals bijvoorbeeld het zorgen voor de ander. Beleefd en vriendelijk zijn. Deze toegestane delen verinnerlijk je en worden al gauw als vanzelfsprekend en ‘normaal’ ervaren. Niet toegestane delen zijn de ‘normen’ ‘waarden’ en reactiepatronen die je niet geleerd hebt, die niet geaccepteerd werden in je opvoeding en die je als vanzelf ook verinnerlijkt. Bijvoorbeeld als niet werd geaccepteerd dat je boos werd, leer je als kind dit te onderdrukken. Boosheid is dan niet toegestaan.
Bij Boulimia Nervosa patiënten zie je vaak dat deze door ouders wordt opgevoed met de normen en waarden van dienstbaar zijn, oog hebben voor het belang van anderen en zorg dragen voor goede, harmonieuze relaties. Uit behoefte aan verbondenheid met de ouders ontwikkel je deze gedragingen en beoordeel je deze als goed. Zo ontwikkel je het toegestane deel die streeft naar het beantwoorden aan verwachtingen, normen en waarden door dienstbaar te zijn, hard te werken en zorg te dragen voor anderen.
Als kind heb je echter ook eigen behoeften en als die niet door je ouders worden toegestaan of worden gezien, zoals aandacht en zorg vragen voor jezelf en voor je eigen wensen, behoeften en gevoelens, dan ontstaan de niet toegestane delen. Deze niet toegestane behoeften, gevoelens en gedragsimpulsen worden afgekeurd door de ouders. Hierdoor ga je als kind deze behoeften en gevoelens onderdrukken.
Op deze manier wordt je geleerd om je eigen behoeften en gevoelens te verbergen. Je wordt niet gezien en gewaardeerd om je eigenheid. Het resultaat is dat je delen in jezelf toestaat waarin je dus bijvoorbeeld dienstbaar bent aan anderen en delen niet toestaat waarin je opkomt voor je eigen behoeften. De relatie tussen deze toegestane en niet toegestane delen noemen we het innerlijke gezinssysteem. Normen, waarden en reactiepatronen van de ouders internaliseer je, verinnerlijk je en vormen de interactiepatronen die bepalen hoe iemand met zichzelf of met delen van zichzelf omgaat. Bij Boulimia patiënten zie je dat ze vaak uit een gezin komen waar presteren een hoge waardering heeft. Het tonen van emoties, kwetsbaarheid kan worden gezien als zwak, waardoor er een andere uitweg gezocht moet worden om met emotionele spanning om te gaan. Het ontwikkelen van Boulimia Nervosa is er daar één van.



Worstel jij met Boulimia Nervosa?
Of ken je iemand uit je omgeving en heb je een specifieke vraag?

Ik ben ervaringsdeskundige en gespecialiseerd in dit thema.
Bel gerust (06-54 71 54 67) of stuur een e-mail via de contact pagina ›

 

Attribution original picture | Attribution user | Attribution 2.0 Generic